Bor – ważny dla rzepaku

Bor jest jednym z najważniejszych mikroelementów w uprawie rzepaku. Odpowiada za rozwój strefy włośnikowej systemu korzeniowego, jest niezbędny w procesie kwitnienia, odpowiada za lotność pyłku i zawiązanie nasion. Bor ma także bardzo duży wpływ na procesy biochemiczne zachodzące w roślinie.

RzepakZawartość boru w glebach w Polsce jest bardzo niska. Na ponad 90% gleb waha się w przedziale 0,4–0,8 mg/100 g. W związku z tym, że do prawidłowego rozwoju systemu korzeniowego i wzrostu roślin bor jest niezbędny, bardzo istotne jest dobre zaopatrzenie w ten składnik już od początku wegetacji. Jesienią oraz wiosną od ruszenia wegetacji należy zadbać o optymalne nawożenie borem. Ubiegłoroczna susza opóźniła siewy rzepaku, a sucha i ciepła pogoda po siewach oraz brak wody w glebie na początku wzrostu ograniczyły pobieranie składników pokarmowych, w tym boru. Już jesienią na wielu plantacjach można było zauważyć pierwsze objawy deficytu boru w postaci pustych przestrzeni w szyjce korzeniowej. Brak nawożenia borem jesienią pogłębił deficyt tego składnika i wiosną może doprowadzić do pękania łodyg, uszkodzenia wiązek przewodzących i słabszego zaopatrzenia roślin w składniki pokarmowe. W konsekwencji deficytu tego pierwiastka obserwuje się gorsze kwitnienie i wiązanie nasion, co skutkuje zdecydowanie niższymi plonami.

Jak ograniczyć deficyt boru?

Objawy braku boru – czerwiec 2013 r.
Objawy braku boru – czerwiec 2013 r.

Już jesienią na wielu plantacjach można było zauważyć pierwsze objawy deficytu boru w postaci pustych przestrzeni w szyjce korzeniowej.

Objawy niedoboru boru jesienią
Objawy niedoboru boru jesienią

Aby uzupełnić braki wspomnianego składnika i zminimalizować straty, należy wiosną wykonać przynajmniej dwa zabiegi dolistne nawozami borowymi – po ruszeniu wegetacji wiosennej oraz po wytworzeniu pąków kwiatowych, ale przed kwitnieniem. Do likwidacji niedoborów boru jesienią polecamy trzy nawozy:

  • Rheobor – bor w nawozie występuje w postaci boranu wapnia, który jest naturalnym składnikiem. Surowce używane do produkcji nawozu poddawane są procesowi mikronizacji, w wyniku czego powstają mikrocząsteczki nawozu o wielkości około 2 μm. Dla porównania aparat szparkowy (stomata) ma wielkość 5–10 μm. Na 1 mm2 liścia (na dolnej stronie) występuje 50–150 aparatów szparkowych. Rheobor jest w pełni bezpieczny dla roślin, środowiska i ludzi. Nawóz jest pobierany przez liście w ciągu dwóch godzin od zabiegu. Po wniknięciu do rośliny ulega dysocjacji do jonów B+++, OH- i Ca++, dzięki czemu wszystkie składniki są wykorzystywane w metabolizmie roślin. Szczególnie korzystna dla roślin jest zawartość łatwo dostępnego wapnia, który wykorzystują do budowy ścian komórkowych, zapewniając odpowiednią sztywność łodyg rzepaku (jest składnikiem związków pektynowych i blaszki środkowej). Rheobor polecamy szczególnie na glebach ubogich w bor oraz na glebach kwaśnych, gdzie deficyt wapnia jest największy. Nawóz zawiera 90 g boru oraz 120 g wapnia w 1 l, a zalecana dawka to 2–3 l/ha.
  • Bolero – jest płynnym nawozem borowym, którego specyficzny system odżywiania roślin oparty jest na zdolności boru do tworzenia związków kompleksowych z cukrami i alkoholami, co powoduje zwiększenie ruchliwości boru jako pierwiastka i jego szybkie przemieszczanie się w roślinie. W ten sposób bor po wniknięciu przez szparki i pory przenika bezpośrednio do łyka i drewna do stref, w których następują rozwój i reprodukcja roślin. Po dotarciu nawozu do miejsca działania wiązania między cukrami i borem ulegają zerwaniu. Bor wnika bezpośrednio tam, gdzie jego działanie jest najbardziej skuteczne i najszybsze, zmniejszając wydatkowanie energii przez roślinę. Ponadto nawóz zawiera środki zwilżające i powierzchniowo czynne, które zwiększają skuteczność nawożenia. Bolero polecamy szczególnie wtedy, gdy plantator chce szybko zlikwidować deficyt boru i wystąpią niekorzystne warunki atmosferyczne (zimno, sucho lub nadmiar wody). Nawóz zawiera 120 g w 1 l, a zalecana dawka to 1–3 l/ha.
    Wpływ nawozu Bolero na plonowanie rzepaku Artoga. IUNG, RZD Kępa 2012 r.

    Nawożenie Plon w t/ha
    Kontrola 2,66
    Bolero 2 x 2 l/ha 3,06

    Wpływ nawozu Bolero na plonowanie rzepaku Linus. IUNG, RZD Kępa 2014 r.

    Nawożenie Plon ziarna, t/ha
    Kontrola 3,83
    Bolero 2 x 2 l/ha 4,30
  • Missibor – jest całkowicie rozpuszczalnym w wodzie nawozem borowym, zawierającym 21% boru. Jest przeznaczony do doglebowego i dolistnego nawożenia upraw rolniczych, sadowniczych i warzywniczych. Bor w nawozie występuje w postaci trzywodnego oktaboranu sodu. Nawóz należy zastosować w formie oprysku doglebowego przed siewem nasion rzepaku, buraków cukrowych w dawce 5–15 kg/ha lub dolistnie w dawce 0,5–2 kg.
  • Rosabor – nawóz zawiera 150 g boru/l w postaci boroetanoloaminy. Jest przeznaczony do nawożenia dolistnego rzepaku w dawce 1–3 l/ha.Rhoebor / Bolero / Missibor / Rosabor

Witold Szczepaniak